8 Pınarın Hikayesi

Cemilbey'de (Çorak köyünde) bulunan 8 pınarın herbirinin hikayesini sizlerle paylaşmak istiyorum. .

Çorak köyünün kurulduğu yerde bu gün bile en önemli problem su ihtiyacıdır. Köyün ilk sakinleri su ihtiyaclarını özellikle Alaca Irmağı kenarında bulunan eşmelerden (Eşme: Irmak kenarında açılan minik çukurlara ırmak suyunun süzülerek aktığı küçük kaynak) sağlarlarmış. Irmaktan su genellikle at sırtında erkekler tarafından taşınırmış.

Irmak kenarında bulunan eşmeleri saymassak köylünün su ihtiyacını karşılayan pınarlar önem sırasına göre;

---

1- Aşağı Pınar (Yixerepsine); Köyün hemen girişinde sağ tarafta Soxht sülalesinin evlerinin bulunduğu mahalle yüzeyde uç veren bir kayalığın (Dolomit) üzerindedir. Zamanında bu kayalığın dibinde sürekli bir su sızıntısı varmış. Köy nahiye olunca Nahiye Müdürünün cabalarıyla sızıntının olduğu alan açılarak suyun bir araya toplanması sağlanmış. Toplanan su bügünkü çeşmenin bulunduğu yerde dikdörtgen pizması şeklinde taş çatılı bir depoya alınmış. Çeşmenin deposu yaklaşık 3-4 ton su alacak kapasitededir.

Çeşmenin altında 80cm X 80 cm ebatlarında bir taş yalak bulunmaktadır. Yerden 70 cm yüksekliğinde bir prinç musluk vardır ¼ turla açılır. Musluğun 1 metre yukarısında basit bir havalandırma deliği ve taşma borusu vardır.

Çeşmenin suyu sadece içme suyu olarak kullanılır. içimi çok kolay sertliği az çayın iyi dem vermesine uygun, kolay içimli ve lezzetli bir sudur.

Köyde bu çeşmeye en uzak evlerde olanlar dahi bu çeşmeden taşıdıkları suyu içerler evinde çocuk veya genç insan olmayan aileler, komşularının çocuklarından, bu çeşmeden kendilerine su getirmelerini isterler.

Su, çeşmeden toprak testilerle veya çam ağacından yapılmış "Bardak"'larla getirilir. "Bardak"; 5-8 litre su alan ağaç su kaplarıdır. Bir atasözünde bahsi geçer "Eski çamlar bardak oldu" gibi

Özellikle yaşlilar ve kadınlar kendilerine aşağı pınardan su getiren insanlara uzun uzun dualar ederler.

Bu dualardan ve övgü dolu sözlerden bazıları;
- Kuş gibi gitti geldi (suyu çabuk getirdi)
- Ölülerinin çanına değsin.
- Allah ne muradın varsa versin
- Su gibi aziz ol
v.b.,.

Aşağı pınar en son Soxht sülalesinden merhum Hacı Şerif Akyüz tarafından tamir ettirilmiş ve bugünki haline kavuşturulmuştur.

---

2- Yukarı Çeşme (Yipserepsine) Üç Oluklu Çeşme; Yukarı çeşme "Hameştame" denilen yukarı harmanların bulunduğu bölgede iki taş oluğu bulunan bir çeşmedir. Köyün üst tarafında kuzeyde bulunana mahallede oturan insanlar için hizmet vermiştir.

3 Oluklu çeşme ise Caminin arkasında köyün güneyinde bulunan mahallelere hizmet vermiştir. Her iki çeşme de 1980'lerde köydeki her haneye su bağlanması neticesi işlevini yitirmiştir. Günümüzde yerleri bile kaybolmuştur.

Her iki çeşmenin de suyu Köyden yaklaşık 5-7 km uzaklıkta, Ortaköy yolu üzerinde, Kel Tepenin eteklerinde, Kuduzlar köyü yakınında bulunan Veled Pınarı adındaki bir kaynaktan gelmektedir.

Velet Pınarından suyun getirilmesi zor ve zahmetli imecelerle gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta pişmiş topraktan künkler (Birbirine eklenebilen pişmiş her biri 50-60 cm uzunluğunda toprak borular) kullanılmış belirli bir noktadan itibaren 3 parmak (10 cm çapında) borular kullanılmış. Bü künglerin bitkilerle kaplanarak tıkanması ve çürümesi üzerine galvaniz borulara çevrilmiştir. Alaca Irmağı geçişi de başlangıçta problem olmuş her sel geldiğinde su borularının tahrip olması ve su kesilmesi üzerine, borular beton köprü üzerinden geçirilerek, bu problemde halledilmiştir.

Her haneye su saati bağlanmamış olmasından; yazın bahçe sulamanında etkisiyle bir miktar su sıkıntısı çekilmektedir.

---

3- Naşenin Çeşmesi (Naşepsine); Köyün kuzeyinde Kadımezarı tarafında merhum Salih Çavuş (Salih Erdemir) tarafından babasının(Naşe) tarlasında bulunan su kaynağı üzerine yaptırılmıştır.

---

4- Hocanın Çeşmesi (Hocapsine); Çorak'tan Çorum'a giderken boğaza gelmeden sol tarafta iki oluklu bir çeşmedir. Tyko İshak Turan (İshak hoca) tarafından yaptırılmıştır.

Ishak Hoca (Tyko Ishak TURAN):Çorak köyünün taninmis sahsiyetlerinden biri olan Ishak Hoca 1879 dogumludur. Çorum mecitözü ilçesi Çikrik köyünde ve kendi köyü olana Çorakta imamlik yapmistir.

Köydeki gençlerin Kuran-i Kerim ögrenmelerinde ve dini bilgiler hakkinda egitilmelerinde büyük katkisi olmustur.

Hayatinin son dönemini genç yasta kaybettigi torunu Temur (Mahmut) TURAN'nin vefatindan duydugu üzüntüyle gözlerini kaybederek ama olarak geçirmistir. 10 Subat 1955 tarihinde hakkin rahmetine kavusmustur.

İshak Hocaya Allah gani gani rahmet eylesin. Geçenlerde İshak Hocanın imamlık yaptığı Çıkrık köyü internet sitesini gezdim belli olmaz onlarda geçmişe dönük araştırmalar yaparken İshak Hoca ile ilgili bilgilere buradan ulaşırlar ve hayırla yadederler.

Benim Çorum Bahçelievler İlkokulunda öğretmenim aynı zamanda komşumuzda olan Muhterem Cavit Bellek'tir ve kendisi ÇIKRIK köyündendi.

---

5 - Büyük Hanımın Çeşmesi (Hanımıxopsine);Çoraktan Kozluca - Gökköy istikame tine giderken mezarlıkla köy arasında bir çeşmedir. Salih Erdemir'in kızı Sabiha Kadıoğlu'nun kayın pederinin desteği ile 1km uzaklıktan köydeki Kur-an Kursu yakınına getirilmiştir.

---

6- Osmanın Pınarı(Osmanıpsine); Çorum yolunda bogazi gecer geçmez Sarilik köyü yolu girisine yakin Bir mevkidedir. Ishak Hoca'nin oglu Tyko Osman Turan tarafindan bulunarak gelen geçenin faydalanmasina sunulmustur.

---

7- Naştuko Çeşmesi(Naştukopsine); Çorum yolunda Hocanın çeşmesi ile Osmanın çeşmesi arasındadır.

---

8- Sülüklü Pınar; Hupşi İsmail dayının evinin alt kısmında tek oluklu bir çeşmedir. Cehrelikten, karaağaçların bulunduğu mevkiden getirilmiştir. İçmek için çok uygun değildir.

---

Çorak köyü civarındaki 8 çeşme hakkında bu bilgileri verdikten sonra Çorak'lıların hafızalarında önemli yeri olan iki olaydan daha bahsetmek istiyorum bunlardan birincisi;

---

Çevre Felaketi;

1938-1940 yıllarında çıkan ve ormanların devletleştirilmesi ile ilgili bir kanun neticesi ormanların devletleştirilmesi aşamasında insanlar ellerindeki ormanların hatta tarlalarının kenarında bulunan ağaçların bile devletin eline geçeceğini anladıklarında hep birlikte ormanları kesmeye başlamışlar.. Özellikle Sevindikalan köyü ve Gökköy civarındaki büyük ormanlar kesilince toprak yağan yağmurların suyunu tutamaz olmuş. Şiddetli yağmurlar neticesi hem erozyon hemde büyük seller gelmeye başlamış. Şiddetli yağmurlar neticesi gelen sellerden sele kapılmış cocuk cesetleri de görülmüş.

Hem kozluca deresinden hem de Kadıderesi civarından gelen seller Cemilbey Ortaköy yolu üzerindeki Tahta Köprü civarında birleşir ve her defasında da tahta körüyü alıp götürürmüş. Tahta köprü şimdiki beton köprüden 500-600 metre yukarıda bir yerdeymiş.

Tahta köprünün her yıkılmasında köylü imece için çağrılı ve köprünün tamirinde ağır şartlarda çalıştırılırmış. Böyle bir imece sonrası imecenin ağır şartlarından Nahiye Müdürü Celal Burhanoğlu köylülerin şikayeti sonucu Ortaköy kazasına tayin edilmiş.

Günümüzde kışın yakacak olarak kömür kullanılması ve köylerin nufusunun azalması sonucu ormanlar tekrar çoğalmaya başlamıştır. Şimdi ise şikayet konusu yaban domuzlarının ormanlarda barınması ve sürü halinde ürünlere zarar vermesidir.

---

Çorum - Ortaköy yolunun güzergah olarak Cemilbey'e uğraması:

Çorum - Ortaköy yolu 1950'den sonra Demokrat Parti zamanında inşaa edilmiştir. Kuduzlarlı merhum Hacı Şuayip o dönem demokrat parti Çorum il encümen azası olarak görev yapmaktaymış. Çorum Ortaköy yolunun projelendirilmesi esnasında "Sacayak Boğazı " ndan geçen yol Balyakup köyü yakınında Alaca Irmağını geçerek Cemilbey'e hiç uğramadan Kuduzlar Köyü üzerinden geçip gidecek şekilde planlanmış

Cemilbeyliler bu projeye karşı çıkarak yolun mutlaka Cemilbey Nahiyesine uğraması gerektiğini iddia etmişler bir heyetle merhum Aziz Atalay'ın öncülüğünde Ankara'ya gelerek yolun güzergahını değiştirtmiş ve şimdiki güzergahın seçilmesini sağlamışlar.

---

Cemilbey çivarındaki orman ve korular:

---

Cemilbey çivarındaki tepeler: